تبلیغات
دانشنامه دانستنی های جهان - قانون اساسی «آمریكا» با الهام از «كوروش‌نامه» نوشته شد
خدمات ایرانیان به تمدن جهانی، نیازی به گوشزد ندارد

 

قانون اساسی «آمریكا» با الهام از «كوروش‌نامه» نوشته شد

«به گمان بسیار، بنجامین فرانكلین با الهام از "كوروش‌نامه"ی گزنفون، بخش‌هایی از قانون اساسی و حقوق مدنی آمریكا را نوشت. او كتاب "كوروش‌نامه" را خوانده بود و با ویژگی‌های رفتاری و شیوه‌ی كشورداری كوروش بزرگ آشنایی داشت. این نكته‌ای است كه از دید دیگران پنهان مانده است. هرچند تاریخ ما آن اندازه درخشان هست كه نیازی به گوشزد كردن این سخن نباشد كه خدمات ایرانیان به تمدن جهانی، تا چه اندازه باارزش و بزرگ بوده است.»
آن‌چه بازگو شد، بخشی از سخنان كامیار عبدی، استاد دانشگاه و باستان‌شناس، در بنیاد فرهنگی جمشید جاماسیان بود. او كه درباره‌ی اثرپذیری دموكراسی غرب و قوانین اساسی و حقوق مدنی آمریكا از روش كشورداری كوروش بزرگ، سخن می‌گفت، نخست اشاره كرد كه برای شناخت چنین اثرپذیری‌هایی باید تاریخ شكل‌گیری كشور آمریكا را شناخت. وی با یادآوری كشف آمریكا در سال 1492 میلادی، افزود: «در سا‌ل‌های نخستین سده‌ی شانزدهم بود كه انگلیسی‌ها كلونی‌های سیزده‌گانه‌ای در آمریكا پایه گذاردند. این كلونی‌ها از كوچندگان زمین‌داری شكل می‌گرفت كه از انگلیس آمده بودند و در كرانه‌های خاوری(:شرقی) آمریكا، جایگیر شده بودند. سالیان بعد، آن‌ها از پرداخت مالیات به پادشاه انگلیس سرباز زدند و به‌دنبال آن، در 4 جولای 1776 با امضای بیانیه‌ای در فیلادلفیا، برآن شدند كه استقلال سرزمین خود را اعلام كنند.»
به گفته‌ی عبدی، گروهی كه استقلال آمریكا را اعلام كردند و به نام «پدران بنیان‌گذار» شناخته می‌شوند، 25 تن بودند. اما هسته‌ی اصلی این گروه را سه چهره‌ی برجسته‌ی آن زمان، «جورج واشنگتن»، «بنجامین فرانكلین» و «تامس جفرسون»، شكل می‌دادند. واشنگتن، نخستین افسر 5 ستاره‌ای بود كه فرماندهی ارتش آمریكا را بر دوش داشت. فرانكلین نیز چهره‌ا‌ی علمی بود كه بیشتر به كارهای پژوهشی خود می‌پرداخت؛ و تامس جفرسون نیز كه «مغز اندیشمند» این گروه نامیده می‌شد، در زمینه‌ی تاریخ و علوم اجتماعی، آگاهی‌های دامنه‌داری داشت. این سه تن، آن اندازه دانش داشتند كه سامانه‌ی نوین آمریكا را پایه‌گذاری كنند.
عبدی در دنباله افزود: «نظام سلطنتی، تنها شیوه‌ی شناخته‌شده‌ی كشورداری در آن سال‌ها (سده ی 18) بود. اما جفرسون و دو تن دیگر، بر آن شدند كه با كاوش در نوشتارهای باستانی، به جستجوی تاریخی دست بزنند تا شیوه‌های دیگر كشورداری را بیابند. در آن زمان، فراگیری زبان‌های لاتین و یونانی، بخشی از آموزش عالی اروپاییان بود. دانش‌آموختگان باختری(:غربی)، ناگزیر بودند كه كتاب‌های بزرگ كلاسیك را بخواندند. جفرسون نیز كه نوشتن قانون اساسی آمریكا بر دوش او گذاشته شده بود، با این دو زبان باستانی آشنایی داشت و می‌توانست نوشته‌‌های یونانیان را بخواند. از این رو او و همراهانش، اندیشه‌ی سیاسی نوینی را پدید آوردند كه برای آن زمان تازگی داشت.»
عبدی با اشاره به این كه در قانون اساسی آمریكا، زمان ریاست جمهوری چهار سال در نظر گرفته شده است و مكانیسم‌های بازرسی‌(:كنترل) بسیاری، همانند كنگره و مجلس، اجازه‌ی شكل‌گیری حكومت زورگویانه را نمی‌دهند، افزود: «هر چند امروزه دیگر كشور آمریكا نمونه‌ی خوبی از دموكراسی در جهان شناخته نمی‌شود، اما قانون اساسی و به ویژه قانون حقوق مدنی آن‌ها، در سده ی هجدهم،  بسیار پیشرفته و دموكراسی‌خواهانه بود؛ تا بدان اندازه كه می‌توان آن را سندی برشمرد كه 200 سال از زمان خود جلوتر بود.»
عبدی آنگاه افزود: «با نوشتن قانون حقوق مدنی آمریكا، رویداد مهمی در تاریخ اندیشه‌ی سیاسی جهان روی داد. سطر نخست این قانون با سخن: "ما مردم ایالات متحده" آغاز می‌شود. این نخستین‌بار بود كه از "مردم" سخن به میان می‌آمد. تا این زمان (1780میلادی) دولت‌ها ارزشی برای توده‌های مردم نمی‌شناختند و پایه‌های كشورداری‌شان از اندیشه‌های "ماكیاولی" و كتاب او"شهریار"، سرچشمه گرفته بود. ماكیاولی به حكومت‌های نظامی (توتالیتر) باور داشت و چنین می‌گفت كه به هر بهایی كه شده باید قدرت را نگه داشت. سال‌ها پس از آن بود كه كسی به نام "جان لاك"، اندیشه‌ورز سده‌ی 17 انگلستان، در برابرچنین اندیشه‌ای ایستاد و بازنگری دیدگاه‌های ماكیاولی را بایسته (:ضروری) دانست.»
عبدی با اشاره به این كه جان لاك، زبان یونانی و لاتین را می‌دانست و می‌توانست نوشته‌‌های یونانی را بخواند، گفت: «او كتاب "كوروش‌نامه"‌ی گزنفون را خوانده بود و بر پایه‌ی شیوه‌ی كشورداری كوروش بزرگ، به این نتیجه رسیده بود كه هیچ بایستگی ندارد كه دولت‌ها با زورگویی بر مردم حكومت كنند؛ بلكه با دادگری هم می‌توان فرمانروایی كرد.»
عبدی در ادامه افزود: «‌جفرسون با اندیشه‌های ماكیاولی آشنایی داشت و آثار جان لاك را خوانده بود؛ افزون بر این كه كتاب گزنفون را نیز می‌شناخت. هنوز هم در كتابخانه‌ی جفرسون، در "مانتی چرلو" ایالت ویرجینیا، كتاب "كوروش‌نامه" نگهداری می¬شود. جفرسون یادداشت‌های بسیاری در كنار برگ‌های كتاب نوشته و زیر برخی از جمله‌ها خط كشیده است. از سوی دیگر، با آن‌كه كتاب‌های بنجامین فرانكلین را به كتابخانه‌ی كنگره‌ی آمریكا سپرده‌اند، اما آن گونه كه كتابداران كتابخانه به من گفتند، 170 جلد كتاب "كوروش‌نامه" در آنجا نگهداری می‌شود كه یكی از آن‌ها از آن فرانكلین بوده است. گمان بسیار می‌رود كه فرانكلین، كتاب گزنفون را خوانده است.»
كامیار عبدی در پایان افزود: «نویسندگان قانون حقوق مدنی آمریكا، با خواندن "كوروش‌نامه"ی گزنفون، با اندیشه‌ها و روش كشورداری كوروش بزرگ آشنایی پیدا كرده بودند و از آن الهام گرفته بودند. هر چند این اثرپذیری، غیرمستقیم بوده است، اما گمانی در این نیست كه می‌توانیم رد پای نوشته‌ی گزنفون درباره‌ی ویژگی‌های رفتاری و كشورداری كوروش را در قانون اساسی و قانون حقوق مدنی آمریكا پیدا كنیم.»

خبرنگار امرداد - شهداد حیدری



تاریخ : یکشنبه 12 آبان 1387 | 19:01 | نویسنده : مهدی محب خواه | نظرات
.: Weblog Themes By SlideTheme :.