تبلیغات
دانشنامه دانستنی های جهان - از معماری : پراگ، چهارراه حوادث تاریخ اروپا

پراگ، پایتخت و بزرگترین شهر جمهوری چك است. این شهر كه در حاشیه رود ولتاوا قرار دارد، بین قرون پانزدهم و هجدهم و با تأثیرپذیری از سنتهای معماری و فرهنگی گوناگونی ساخته شده و امروز به عنوان یكی از زیباترین شهرهای جهان شناخته میشود. مركز تاریخی شهر پراگ با كلیساها، كاخها و دیگر عمارتهای تاریخی زیبای خود، از سال 1992 در فهرست میراث جهانی یونسكو ثبت شده است.

ناحیه های كه پراگ در آن بنا شده است، از دوره دیرینه سنگی سكونتگاه انسان بوده است. در حدود سال 200 پیش از میلاد، اقوام سلت در جنوب این ناحیه سكونتگاهی به نام زویست داشتند، اما پس از مدتی توسط اقوام ژرمن از ناحیه بیرون رانده شدند. اما از قرن چهارم میلادی به بعد، این ناحیه به جز دوره كوتاهی به تصرف اقوام اسلاو درآمد.

بر اساس افسانه های محلی، شهر پراگ توسط پرنسس لیبوس و همسرش پرنس پرمیسل كه مؤسس سلسلهای به همین نام نیز بود، پایهگذاری شد. بر اساس این افسانه، هسته اصلی شهر پراگ قلعهای بود كه در اواخر قرن نهم میلادی در ساحل شرقی رود ولتاوا بنا شد. این قلعه كه به نام ویشراد (قلعه قدیمی) شناخته میشود با قلعه دیگری كه بعدها در ساحل غربی رود ولتاوا ساخته شد و بعدها به قلعه هرادكانی تبدیل شد، متفاوت است

این شهر خیلی زود به مركز پادشاهان بوهم تبدیل شد كه بعدها بعضی از آنها به عنوان پادشاهان امپراتوری روم مقدس نیز فرمانروایی كردند. این شهر همچنین كانون تجاری مهمی در اروپا محسوب میشد و تاجرانی از سراسر اروپا، از جمله گروه زیادی از تاجران یهودی، در آن سكونت داشتند. این شهر همچنین از سال 973 میلادی به یك اسقفنشین (ناحیه تحت سرپرستی اسقف) تبدیل شد.

ولادیسلاو دوم، پادشاه بوهم، نخستین پل را روی رودخانه ولتاوا، موسوم به پل جودیت، در سال 1170 ساخت. این پل در سال 1342 فروریخت و بعدها پل شارل روی پایههای آن بنا شد.

 
در سال 1257، در دوره حكومت اوتاكار دوم، مالا استرانا كه محلهای مخصوص آلمانیها (ژرمنها) بود در پراگ تأسیس شد. این منطقه در ساحل مقابل شهر قدیمی (كه حول آن دیوارها و استحكاماتی كشیده شده بود) قرار داشت و از خودمختاری نسبی برخوردار بود.
شهر پراگ در قرن چهاردهم، در دوره حكومت شارل چهارم از سلسله لوكزامبورگ جدید، شكوفا شد. شارل چهارم دستور ساخت شهر جدیدی در مجاورت شهر قدیمی پراگ را داد و پل شارل نیز برای اتصال این شهر جدید به مالا استرانا ساخت.
از دیگر عمارتهایی كه به دستور شارل چهارم در پراگ ساخته شد میتوان به دانشگاه شارل (قدیمیترین دانشگاهِ اروپای مركزی) و كلیسای جامع سن ویتوس اشاره كرد كه درون یك كاخ قرار دارد و قدیمیترین كلیسا با سبك معماری گوتیك در اروپای مركزی محسوب میشود.

پراگ در آن زمان سومین شهر بزرگ اروپا و پایتخت واقعی امپراتوری روم مقدس بود. این شهر همچنین صاحب یك ضرابخانه بود و تاجران ایتالیایی، آلمانی و نیز بانكداران فراوانی ساكن آن بودند.

در دو قرن آتی پراگ جایگاه خود را به عنوان مركزی تجاری مستحكمتر كرد و عمارتهای گوتیك ارزشمندی در آن ساخته شدند كه از جمله آنها میتوان به تالار ولادیسلاو در ناحیه هرادكانی اشاره كرد.

در سال 1526 میلادی، حكومت پادشاهی بوهم به خاندان سلطنتی هاپسبورگ تحویل شد و اعتقاد پرشور اعضای این خاندان به مذهب كاتولیك، پیامدهای فجیعی برای بوهم و به ویژه پراگ به بار آورد كه مذهب پروتستان در آن با استقبال روزافزونی روبرو میشد.

از سال 1618 و در پی عزل فردیناند دوم از سلطنت، پراگ درگیر جنگهای سی ساله شد. در این دوران تسامح و تحمل مذهبی از پراگ رخت بست و مذهب كاتولیك تمام شئون زندگی روزمره مردم را تحت تأثیر خود قرار داد. پس از امضای پیمان صلح وستفال در سال 1649، فردیناند دربار خود را به وین منتقل كرد و از این زمان افول مداوم پراگ آغاز شد، به طوری كه جمعیت 60 هزار نفری آن در سالهای پیش از جنگ به 20 هزار نفر رسید.

در 1689 آتشسوزی مهیبی بخشهای زیادی از شهر را طعمه خود كرد. این آتشسوزی به انگیزهای برای بازسازی و نوسازی شهر پراگ تبدیل شد و از این زمان بار دیگر رونق اقتصادی به پراگ بازگشت. این رونق در قرن هجدهم نیز ادامه یافت، به طوری كه در سال 1771 جمعیت پراگ به 80 هزار نفر رسید كه بسیاری از آنها بازرگانان و اشراف ثروتمندی بودند كه با ساخت قصرها، كلیساها و باغهای بسیاری به سبك باروك، موجب شهرت جهانی این سبك معماری شدند. همچنین در سال 1748، در دوره حكمرانی ژوزف دوم، چهار ناحیه شهری مالا استرانا، شهر جدید، شهر قدیم و هرادكانی كه پیش از این به صورت مجزا اداره میشدند، با یكدیگر ادغام شدند و تشكیل كلیتی واحد را دادند.
 
انقلاب صنعتی نیز ثأثیری چشمگیر بر شهر پراگ گذاشت، چرا كه كارخانجات این شهر میتوانستند از معادن زغالسنگ نواحی اطراف استفاده كنند. پس از پایان جنگ جهانی اول كه با شكست امپراتوری اتریش همراه بود، كشور چكسلواكی تشكیل شد و پراگ به عنوان پایتخت این كشور انتخاب شد. در این زمان پراگ شهری به شدت صنعتی و پیشرفته بود و با 850 هزار نفر جمعیت پایتخت واقعی قاره اروپا محسوب میشد.

پراگ در بخش اعظم تاریخ خود جمعیتی چندقومی و چندفرهنگی داشت و یهودیان آلمانی و چك اقلیت مهمی در این شهر بودند. اما از سال 1939 و با اشغال چكسلواكی از سوی آلمان نازی در جریان جنگ جهانی دوم، اكثر یهودیان پراگ یا از این شهر فرار كردند و یا راهی اردوگاههای مرگ نازیها شدند. در نتیجه جنایات آلمانیها در پراگ، پس از پایان جنگ جهانی دوم جمعیت آلمانی این شهر كه تا قرن نوزدهم اكثریت جمعیت شهر را تشكیل میدادند، از پراگ اخراج شدند.

پس از پایان جنگ جهانی دوم و آزادسازی پراگ توسط ارتش سرخ شوروی، پراگ به پایتخت یك جمهوری كمونیستی چكسلواكی تبدیل شد كه تحت كنترل سیاسی و نظامی اتحاد جماهیر شوری قرار داشت.

پراگ كه همیشه فضای روشنفكری سرزنده و پرشوری داشت، تحت حكومت توتالیتر و كمونیستی جدیدی كه سر كار آمده بود، دچار خفقان و سركوب سیاسی شد. این امر منجر به آن شد كه در چهارمین كنگره نویسندگان چكسلواكی كه در سال 1967 در پراگ برگزار شد، اكثر نویسندگان و روشنفكران این كشور اعتراض خود را نسبت به این فضای بسته و عاری از آزادی اعلام كنند.

عتراض نویسندگان و روشنفكران باعث شد تا حزب كمونیست چكسلواكی برنامه اصلاحی جدیدی را برای نوسازی ساختار سیاسی این كشور به شیوهای دمكراتیك آغاز كند. این برنامه اصلاحی كه «سوسیالیسم با چهرهای انسانی» نام گرفته بود، با واكنش نظامی اتحاد جماهیر شوروی و دیگر اعضای پیمان ورشو متوقف شد. در ماه اوت 1968، تانكهای روسی وارد خیابانهای پراگ شدند و به این ترتیب تلاش روشنفكران این كشور برای اصلاح دمكراتیك ساختار سیاسی چكسلواكی ناكام ماند.

در سال 1989 و پس از سقوط دیوار برلین و آغاز انقلاب مخملین در خیابانهای پراگ، این برنامه اصلاحی بار دیگر پس از وقفهای بیست ساله از سر گرفته شد و این بار شرایط جهانی نیز برای اجرای آن مساعدتر بود. پراگ پس از تجزیه كشور چكسلواكی در سال 1993، به پایتخت جمهوری چك تبدیل شد.

برگرفته از مطالب
لیلا نیکنام، دانشجوی معماری،



طبقه بندی: زیباترین شهر جهان (پراگ)،
برچسب ها: پراگ،

تاریخ : پنجشنبه 29 بهمن 1388 | 18:10 | نویسنده : مهدی محب خواه | نظرات
.: Weblog Themes By SlideTheme :.